Isu Sampah di Perairan Semporna Semakin Kritikal: Rayuan Penyelam Demi Kelestarian Ekosistem Marin Sabah

Ancaman Pencemaran Plastik di Syurga Penyelaman Dunia

Semporna, yang selama ini dikenali sebagai "permata mahkota" pelancongan selam di Sabah, kini berhadapan dengan krisis pencemaran sampah yang semakin meruncing. Walaupun reputasinya sebagai destinasi bertaraf dunia seperti Pulau Sipadan dan Pulau Mabul tetap utuh, realiti pahit di permukaan air menceritakan kisah yang berbeza. Para penyelam dan tenaga pengajar selam profesional melaporkan bahawa timbunan sampah, terutamanya plastik, kini menjadi pemandangan biasa yang menjejaskan keindahan dasar laut dan kualiti pengalaman pelancong.

Seorang tenaga pengajar selam berpengalaman dari Kota Kinabalu, Aquila Chu, baru-baru ini menyuarakan kebimbangannya melalui hantaran di media sosial yang menarik perhatian ramai. Sejak tahun 2023, beliau secara konsisten membawa pelancong antarabangsa ke pelbagai tapak penyelaman di sekitar Semporna. Namun, apa yang disaksikan sejak kebelakangan ini amat mendukacitakan. Chu menyarankan agar pelancong yang ingin mengelakkan pemandangan menyakitkan mata di kawasan bandar supaya terus menuju ke pulau-pulau, namun mengakui bahawa masalah sampah ini telah merebak jauh ke tengah lautan.

Ketiadaan Infrastruktur Pengurusan Sisa di Perkampungan Air

Melalui perkongsian gambar-gambar botol plastik yang terapung di perairan, Aquila Chu yang juga merupakan ahli Sabah Diving Squad Club (DDC), menjelaskan bahawa pertambahan jumlah penduduk dan kehadiran pelancong yang semakin meningkat secara langsung menyumbang kepada peningkatan jumlah sisa pepejal. Walau bagaimanapun, beliau menegaskan bahawa punca utama masalah ini bukanlah semata-mata sikap individu, tetapi kegagalan sistem pengurusan sisa yang menyeluruh.

Cabaran Penduduk Tempatan dan Kemudahan Asas

Menurut beliau, sebahagian besar penduduk yang tinggal di perkampungan atas air dan pulau-pulau terpencil tidak mempunyai akses kepada kemudahan pengutipan sampah yang sistematik. Apabila tiada tempat yang disediakan untuk membuang sampah, laut akhirnya menjadi "tong sampah" besar bagi mereka. Beliau turut menambah bahawa adalah tidak adil untuk menuding jari sepenuhnya kepada tahap pendidikan penduduk tempatan mengenai alam sekitar.

"Ramai yang mengatakan penduduk pulau tidak berpendidikan tentang pengurusan sisa, dan itu mungkin ada benarnya. Namun, realitinya, apabila bekalan air bersih pun sukar diperolehi, penjagaan alam sekitar sering kali menjadi keutamaan yang terakhir bagi mereka," ujar Chu. Beliau menekankan bahawa akses kepada fasiliti pelupusan sampah adalah keperluan mendesak yang perlu diselesaikan oleh pihak berkuasa di perkampungan air.

Impak Dahsyat Terhadap Hidupan Marin dan Rantaian Makanan

Isu ini tidak terhad di Semporna sahaja. Pengarah Program DDC, Yong Lip Khiong, mendedahkan bahawa perairan di sekitar ibu negeri, Kota Kinabalu, turut menghadapi masalah pencemaran domestik yang serupa. Botol plastik merupakan jenis sampah yang paling dominan ditemui, dan kesannya terhadap ekosistem adalah sangat membimbangkan.

Botol Plastik Menjadi 'Rumah' Palsu Hidupan Laut

Satu fenomena yang membimbangkan adalah apabila botol-botol plastik ini mula menjadi "rumah" atau tempat perlindungan sementara bagi hidupan marin kecil. Walaupun ia kelihatan seperti satu bentuk adaptasi, Yong Lip Khiong menegaskan bahawa plastik ini mendatangkan kemudaratan kekal. Plastik yang terurai menjadi mikroplastik akan dimakan oleh hidupan laut dan akhirnya memasuki rantaian makanan manusia, sekali gus mengancam kesihatan awam secara jangka panjang.

"Apabila lautan tercemar, kedua-dua hidupan marin dan manusia akan menjadi mangsa. Burung laut dan penyu sering kali terperangkap atau termakan plastik ini, yang membawa kepada kecederaan serius atau kematian," jelas Yong yang juga merupakan seorang Divemaster bertauliah.

Tanggungjawab Bersama: Kerajaan, Industri, dan Masyarakat

Bagi menangani krisis ini daripada terus melumpuhkan industri pelancongan Sabah, Yong Lip Khiong menyeru agar semua pihak memikul tanggungjawab masing-masing. Beliau menekankan bahawa isu sisa marin bukanlah tugas eksklusif pihak kerajaan semata-mata, tetapi memerlukan penglibatan aktif setiap warganegara dan pelawat.

Langkah Proaktif Untuk Kelestarian Masa Hadapan

Beberapa cadangan telah dikemukakan untuk membendung masalah ini daripada terus merebak:

• Pengurangan Penggunaan Plastik: Pelawat dan penduduk tempatan digesa mengurangkan penggunaan plastik sekali guna dan beralih kepada alternatif yang lebih mesra alam.
• Sistem Pengasingan Sisa: Mewujudkan pusat kitar semula yang mudah diakses di kawasan jeti dan perkampungan air untuk memudahkan pengasingan sampah.
• Pendidikan Berterusan: Kempen kesedaran yang memfokuskan kepada impak sampah terhadap sumber pendapatan penduduk yang bergantung kepada laut dan pelancongan.
• Penguatkuasaan Undang-undang: Tindakan lebih tegas terhadap individu atau premis yang membuang sisa secara haram ke dalam laut.

Sebagai kesimpulan, keindahan Semporna dan perairan Sabah secara amnya adalah aset yang tidak ternilai. Jika semua pihak bekerjasama bermula sekarang, lautan akan kembali bersih, dan generasi akan datang masih berpeluang untuk menikmati keajaiban dunia bawah air yang menjadi kebanggaan negara. Masa untuk bertindak adalah sekarang, sebelum "syurga" ini hilang buat selama-lamanya akibat timbunan sampah plastik yang tidak terkawal.

Sumber: The Star

---

🧡 REKOMENDASI SHOPEE

KLIK UNTUK BELI