Perjanjian ART Malaysia-Amerika Syarikat: Prosedur Rasmi dan Status Pelaksanaan Terkini MITI

Status Terkini Perjanjian Perdagangan Timbal Balas (ART) Malaysia-AS

Kuala Lumpur – Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) baru-baru ini telah mengeluarkan kenyataan rasmi bagi menjelaskan kekeliruan berhubung status pelaksanaan Perjanjian Perdagangan Timbal Balas (ART) antara Malaysia dan Amerika Syarikat. Menurut kementerian tersebut, perjanjian perdagangan yang signifikan ini hanya akan mula berkuat kuasa secara rasmi selepas kedua-dua negara, Malaysia dan Amerika Syarikat, menyempurnakan proses pertukaran notis bertulis secara rasmi.

Langkah ini adalah selaras dengan peruntukan di bawah Perkara 7.2 ART, yang menetapkan prosedur perundangan antarabangsa yang perlu dipatuhi oleh kedua-dua pihak sebelum sebarang komitmen perdagangan dimulakan. Penjelasan ini hadir sebagai respons kepada pertanyaan yang dibangkitkan di Dewan Rakyat, sekali gus memberikan gambaran jelas mengenai garis masa dan tadbir urus yang terlibat dalam perjanjian perdagangan dua hala ini.

Prosedur Pertukaran Notis dan Garis Masa Pelaksanaan

Menurut kenyataan bertulis yang disiarkan di laman sesawang Parlimen, MITI menegaskan bahawa proses pertukaran notis bertulis tersebut bertujuan untuk mengesahkan bahawa semua proses ratifikasi dalaman di peringkat domestik bagi kedua-dua negara telah selesai sepenuhnya. Ratifikasi ini merupakan elemen kritikal bagi memastikan setiap fasal dalam perjanjian tersebut telah diteliti, dipersetujui, dan diharmonikan dengan undang-undang sedia ada di Malaysia sebelum ia dikuatkuasakan.

Apabila proses pertukaran notis ini berjaya disempurnakan, ART tidak akan berkuat kuasa secara serta-merta. Sebaliknya, terdapat tempoh bertenang atau persediaan di mana perjanjian tersebut hanya akan mula beroperasi dalam tempoh 60 hari selepas tarikh notifikasi, atau pada mana-mana tarikh lain yang dipersetujui bersama oleh kerajaan Malaysia dan Amerika Syarikat. Prosedur ini adalah amalan standard dalam hubungan antarabangsa bagi memastikan semua agensi pelaksana bersedia sepenuhnya.

Respons Kerajaan Terhadap Isu Perundingan Semula

Isu ini mula mendapat perhatian meluas selepas Tan Sri Muhyiddin Yassin (PN-Pagoh) meminta penjelasan lanjut mengenai kenyataan kerajaan sebelum ini yang menyatakan bahawa ART dengan Amerika Syarikat tidak boleh ditarik balik dengan mudah. Beliau turut membangkitkan persoalan mengenai kesediaan kerajaan untuk meneliti semula dan merundingkan kembali beberapa fasal dalam perjanjian yang dianggap tidak adil atau boleh merugikan kepentingan nasional.

Menjawab perkara tersebut, MITI merujuk kepada kenyataan yang dibuat oleh Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim pada 20 Januari lalu. Beliau menjelaskan bahawa walaupun ART telah ditandatangani pada 26 Oktober 2025 semasa Sidang Kemuncak Asean ke-47, status semasa perjanjian tersebut masih dalam peringkat "belum dilaksanakan". Hal ini kerana kerajaan Malaysia masih berada dalam fasa rundingan teknikal bagi memastikan negara menerima jaminan bertulis yang jelas mengenai beberapa aspek kritikal dalam perdagangan tersebut.

Pendirian Teguh dalam Memelihara Kedaulatan Ekonomi

Kerajaan Malaysia di bawah pimpinan Datuk Seri Anwar Ibrahim kekal komited untuk memastikan setiap perjanjian perdagangan antarabangsa tidak menggadaikan kedaulatan negara atau menjejaskan kebajikan rakyat. MITI kini sedang giat menjalankan penilaian komprehensif terhadap setiap fasal yang terkandung dalam ART. Penilaian ini bukan sahaja tertumpu kepada aspek ekonomi semata-mata, tetapi juga merangkumi implikasi terhadap Perlembagaan Persekutuan serta dasar-dasar pembangunan nasional yang sedang berkuat kuasa.

Antara tumpuan utama kerajaan termasuklah memastikan komitmen yang dipersetujui dalam ART adalah selaras dengan:

• Undang-undang domestik Malaysia.
• Dasar pembangunan ekonomi Bumiputera dan industri tempatan.
• Komitmen Malaysia di pelbagai forum antarabangsa yang lain.
• Perjanjian Perdagangan Bebas (FTA) sedia ada yang telah ditandatangani oleh negara.

Kepentingan Penilaian Menyeluruh Sebelum Ratifikasi

Langkah MITI untuk tidak terburu-buru dalam menguatkuasakan ART dilihat sebagai satu tindakan strategik. Dalam landskap ekonomi global yang semakin mencabar, sebarang perjanjian perdagangan dengan kuasa besar seperti Amerika Syarikat memerlukan ketelitian yang tinggi. Malaysia perlu memastikan bahawa akses pasaran yang diberikan adalah bersifat timbal balas dan memberikan keuntungan jangka panjang kepada pengeksport tempatan, terutamanya dalam sektor teknologi dan pembuatan.

Selain itu, kerajaan juga mahu memastikan bahawa ruang dasar (policy space) negara tidak disekat, terutamanya dalam melaksanakan polisi-polisi awam yang penting seperti kesihatan, alam sekitar, dan keselamatan sosial. MITI menekankan bahawa pelaksanaan komitmen ART mesti sentiasa tertakluk kepada kerangka perundangan negara dan tidak boleh mengatasi bidang kuasa Parlimen dalam menggubal undang-undang domestik.

Langkah Seterusnya bagi Malaysia

Buat masa ini, pihak industri dan pemain pasaran disaran untuk terus memantau perkembangan rundingan ini melalui saluran rasmi MITI. Kerajaan memberi jaminan bahawa sebarang keputusan akhir mengenai tarikh kuat kuasa ART akan dibuat dengan mengambil kira kepentingan semua pihak berkepentingan (stakeholders). Proses penelitian semula ini adalah bukti bahawa Malaysia mengamalkan pendekatan diplomasi perdagangan yang matang dan berhati-hati bagi mendepani cabaran ekonomi di masa hadapan.

Secara keseluruhannya, status ART kekal sebagai dokumen yang telah ditandatangani namun masih memerlukan "lampu hijau" terakhir melalui pertukaran notis bertulis. Dengan adanya mekanisme pemantauan yang ketat daripada Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri, rakyat dan komuniti perniagaan boleh yakin bahawa kerajaan sedang berusaha sebaik mungkin untuk mendapatkan terma yang paling menguntungkan bagi negara dalam rundingan bersama Amerika Syarikat tersebut.

Sumber: The Star

---

🧡 REKOMENDASI SHOPEE

KLIK UNTUK BELI