Laporan Ketua Audit Negara: Isu Tadbir Urus UKM Cetus Kebimbangan, RM50 Juta Yuran Dikutip Pihak Tidak Berautoriti

Laporan Ketua Audit Negara (LKAN) 1/2026 yang diterbitkan baru-baru ini telah mendedahkan beberapa isu tadbir urus yang kritikal di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Laporan tersebut menyoroti ketidakaturan dalam kutipan yuran pelajar serta perbelanjaan yang mencecah jutaan ringgit, yang dikhuatiri menjejaskan integriti pengurusan kewangan institusi pendidikan tinggi awam tersebut.

Fokus utama laporan audit ini tertumpu kepada UKMShape, sebuah entiti yang diberikan autonomi oleh Lembaga Pengarah Universiti (LPU) untuk menguruskan kewangan sendiri bagi mencapai objektif strategik jangka panjang universiti. Walau bagaimanapun, hasil pengauditan mendapati terdapat kelonggaran dalam pengawasan yang membawa kepada implikasi kewangan yang besar.

Isu Kutipan Yuran Pelajar Melalui Pihak Ketiga

Salah satu penemuan yang paling mengejutkan adalah penglibatan sebuah koperasi dalam proses kutipan yuran bagi program akademik tertentu. Program yang terlibat ialah Sarjana Pendidikan (SPEND) dan Diploma Pendidikan Pascasiswazah (DPLI).

Ketidakaturan Kutipan RM50.74 Juta

Berdasarkan surat tawaran yang dikeluarkan oleh UKM, hasil yuran pelajar bagi program SPEND dan DPLI pada tahun 2024 sepatutnya berjumlah RM60.77 juta. Jumlah ini merangkumi pendaftaran pelajar bagi dua kohort SPEND dan empat kohort DPLI. Walau bagaimanapun, audit mendapati bahawa Koperasi B-5-1788, yang disifatkan sebagai pihak yang tidak berautoriti, telah mengutip sebanyak RM50.74 juta (RM3.53 juta untuk SPEND dan RM47.21 juta untuk DPLI).

Hasil Universiti Tidak Direkodkan Secara Tepat

Daripada jumlah keseluruhan yuran tersebut, UKM hanya mengutip RM2.43 juta secara langsung, manakala baki RM7.6 juta masih tertunggak daripada pelajar. Isu lebih serius timbul apabila universiti hanya merekodkan hasil bersih sebanyak RM28.41 juta dalam penyata kewangannya, selepas menolak agihan kepada pihak koperasi. Ini bermakna yuran berjumlah RM32.36 juta yang dikutip oleh Koperasi B-5-1788 tidak direkodkan sebagai hasil universiti, menyebabkan penyata kewangan 2024 tidak menggambarkan kedudukan sebenar (understated).

Perjanjian Kerjasama Yang Tidak Sah

Laporan audit turut mendedahkan bahawa asas kepada kerjasama antara universiti dan koperasi tersebut adalah cacat dari segi perundangan dan tadbir urus universiti.

Ketiadaan Kelulusan Menteri Kewangan

Menurut Konstitusi UKM, sebarang perjanjian kerjasama yang melibatkan implikasi kewangan besar perlu mendapat kelulusan daripada Menteri Kewangan. Namun, audit mendapati perjanjian kerjasama bagi program SPEND dan DPLI tidak mendapat kelulusan tersebut, menjadikannya tidak sah. Selain itu, perjanjian tersebut juga dilaporkan tidak mendapat kelulusan rasmi daripada Lembaga Pengarah Universiti (LPU).

Pengakuan Kelemahan Pengurusan

Pihak UKMShape telah mengakui bahawa tiada peruntukan di bawah Konstitusi UKM yang membenarkan mereka memasuki perjanjian kerjasama dengan pihak luar atau memberikan kuasa kepada Koperasi B-5-1788 untuk mengutip yuran bagi pihak universiti. Siasatan kini sedang dijalankan untuk mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab memberikan kuasa kutipan yuran tersebut kepada koperasi berkenaan.

Perbelanjaan Tidak Teratur dan Pembayaran Komisen Ejen

Selain isu kutipan yuran, LKAN 1/2026 turut mendedahkan ketidakpatuhan dalam prosedur perbelanjaan di UKMShape yang melibatkan amaun yang signifikan.

Pembayaran RM6.69 Juta Tanpa Prosedur Standard

Audit terhadap perbelanjaan UKMShape mendapati pembayaran berjumlah RM6.69 juta telah dibuat secara tidak teratur. Pembayaran ini dikesan tidak mengikut prosedur kewangan standard, kekurangan dokumen sokongan yang lengkap, serta tidak mendapat kelulusan yang sewajarnya daripada pihak berkuasa melulus.

Isu Pelantikan Ejen Pengambilan Pelajar

Lebih meragukan, pembayaran komisen berjumlah RM5.94 juta telah dibuat kepada 41 ejen pengambilan pelajar. Walau bagaimanapun, ejen-ejen ini didapati tidak layak menerima bayaran tersebut kerana nama mereka tidak disenaraikan sebagai ejen berdaftar dengan pihak berkuasa berkaitan atau tidak mempunyai surat pelantikan rasmi.

Langkah Transformasi dan Tindakan Susulan

Susulan teguran daripada Jabatan Audit Negara (JAN), pihak pengurusan UKM dan UKMShape telah mula mengambil langkah proaktif untuk membetulkan keadaan dan memastikan kepatuhan di masa hadapan.

Pengambilalihan Proses Kutipan Yuran

Mulai Sesi 2025/2026 (Semester 1, Kohort 7), UKMShape telah mengambil alih sepenuhnya proses pengambilan pelajar dan kutipan yuran bagi program DPLI. Bagi program SPEND pula, pengambilalihan penuh akan bermula pada Semester 2 sesi yang sama (Kohort 10). Ini bagi memastikan semua hasil yuran masuk terus ke dalam akaun universiti dan direkodkan secara telus.

Penilaian Semula Kontrak dan Tuntutan Ejen

Walaupun kontrak antara UKM dan Koperasi B-5-1788 dijadualkan berakhir pada tahun 2027, status masa depan kerjasama ini kini bergantung kepada keputusan Lembaga Pengarah Universiti (LPU). Berkenaan isu ejen tidak sah, satu kertas cadangan akan dikemukakan untuk pengesahan Majlis Pengurusan Universiti (MPU) dan kelulusan LPU bagi menentukan sama ada tuntutan bayaran ejen-ejen tersebut mempunyai asas yang munasabah untuk diteruskan atau sebaliknya.

Secara keseluruhannya, dapatan LKAN 1/2026 ini menjadi peringatan keras kepada semua institusi pendidikan tinggi awam mengenai kepentingan mematuhi tatacara kewangan dan tadbir urus yang telah ditetapkan bagi mengelakkan ketirisan dana awam.

Sumber: The Star

---

🧡 REKOMENDASI SHOPEE

KLIK UNTUK BELI