Mahkamah Persekutuan Kekalkan Terma 'Menyinggung' dan 'Mengganggu' dalam Akta Komunikasi: Kebebasan Bersuara Tetap Terpelihara

Keputusan Mercu Tanda Mahkamah Persekutuan Mengenai Seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia

Dalam satu keputusan yang signifikan bagi landskap perundangan digital negara, Mahkamah Persekutuan telah memutuskan bahawa penggunaan perkataan "menyinggung" (offensive) dan "mengganggu" (annoy) di bawah Seksyen 233(1)(a) Akta Komunikasi dan Multimedia (AKM) 1998 adalah sah dan tidak bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. Keputusan ini secara langsung membatalkan ketetapan Mahkamah Rayuan sebelum ini yang menganggap terma tersebut sebagai tidak berperlembagaan.

Panel lima hakim yang dipengerusikan oleh Ketua Hakim Negara, Tun Wan Ahmad Farid Wan Salleh, menegaskan bahawa peruntukan tersebut tidak melanggar Perkara 10(1)(a) Perlembagaan Persekutuan yang menjamin hak kebebasan bercakap dan bersuara. Turut menganggotai panel tersebut ialah Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan iaitu Tan Sri P. Nallini, Datuk Che Mohd Ruzima Ghazali, Datuk Mohd Nazlan Mohd Ghazali, dan Datuk Collin Lawrence Sequerah.

Justifikasi Keselamatan Persekitaran Digital dan Media Sosial

Menyampaikan penghakiman tersebut, Hakim P. Nallini menyatakan bahawa tafsiran terhadap perkataan-perkataan tersebut harus dilihat dalam konteks landskap digital semasa yang semakin mencabar. Beliau menarik perhatian kepada peningkatan kes buli siber, serangan peribadi, dan penyebaran kandungan berniat jahat di platform media sosial.

Poin Utama Penghakiman Mahkamah:

Kawalan Penyalahgunaan Rangkaian: Seksyen 233(1)(a) digubal bertujuan untuk mengawal selia penyalahgunaan kemudahan dan perkhidmatan rangkaian demi menyediakan persekitaran dalam talian yang selamat bagi semua pengguna.
Perlindungan Komuniti: Peruntukan ini berfungsi sebagai perisai bagi melindungi individu dan komuniti daripada bahaya yang timbul akibat penggunaan komunikasi yang tidak wajar seperti 'doxxing', penipuan berniat jahat (hoaxes), dan serangan berbaur rasis.
Had Kebebasan Bersuara: Mahkamah menegaskan bahawa komunikasi yang bertujuan untuk menyakiti atau mengganggu secara melampau adalah di luar skop perlindungan hak kebebasan bersuara yang dijamin oleh Perlembagaan.

Kes Heidy Quah: Pertuduhan Dianggap Tidak Berasas

Walaupun mahkamah mengekalkan keabsahan undang-undang tersebut, panel hakim memberikan keputusan yang berbeza mengenai pendakwaan terhadap aktivis Heidy Quah. Mahkamah menyifatkan pertuduhan terhadap Quah sebelum ini sebagai "tidak berasas" kerana kandungan hantaran Facebook beliau sebenarnya masih tertakluk di bawah perlindungan kebebasan bersuara.

Menurut Hakim P. Nallini, kandungan yang dikongsi oleh Quah tidak boleh dijadikan asas pertuduhan di bawah Seksyen 233(1)(a) kerana ia merupakan kritikan yang sah dan bukannya satu bentuk gangguan yang berniat jahat. Dengan ini, Mahkamah Persekutuan membenarkan rayuan kerajaan sebahagiannya—iaitu mengekalkan perkataan dalam akta tersebut—namun tetap mengesahkan dapatan Mahkamah Rayuan bahawa Quah tidak sepatutnya didakwa.

Implikasi Perundangan dan "Pengecilan" Skop Aplikasi

Peguam yang mewakili Heidy Quah, Datuk Malik Imtiaz Sarwar, menyifatkan keputusan ini sebagai satu kemenangan moral walaupun dua perkataan tersebut dikekalkan. Beliau menjelaskan bahawa mahkamah telah melakukan proses 'reading down' atau mengecilkan skop aplikasi seksyen tersebut.

Kesan Keputusan Terhadap Pendakwaan Masa Hadapan:

Ambang Kesalahan yang Tinggi: Selepas keputusan ini, pihak berkuasa perlu membuktikan ambang (threshold) yang sangat tinggi sebelum seseorang boleh didakwa. Kandungan mestilah terbukti disiarkan dengan niat khusus untuk menyebabkan kemudaratan yang nyata.
Kritikan Sah Dilindungi: Kritikan terhadap pihak berkuasa atau isu-isu kepentingan awam tidak boleh sewenang-wenangnya diklasifikasikan sebagai "menyinggung" atau "mengganggu" semata-mata untuk menyekat suara rakyat.
Niat (Mens Rea) sebagai Elemen Penting: Penekanan diberikan kepada niat untuk mengganggu, membuli, atau mengancam, dan bukannya sekadar kandungan yang tidak dipersetujui oleh pihak lain.

Kronologi Kes dan Evolusi Seksyen 233 AKM

Cabaran undang-undang ini bermula apabila Heidy Quah didakwa di Mahkamah Sesyen pada Julai 2021 atas hantaran Facebook yang mendakwa berlaku layanan buruk terhadap pelarian di pusat tahanan imigresen. Beliau didakwa di bawah Seksyen 233(1)(a) kerana didakwa memulakan penghantaran komunikasi yang menyinggung dengan niat untuk menyakitkan hati orang lain.

Pada April 2022, Quah dilepaskan tanpa dibebaskan (DNAA) oleh Mahkamah Sesyen. Beliau kemudiannya memfailkan saman pemula untuk mengisytiharkan peruntukan tersebut sebagai tidak sah. Walaupun gagal di Mahkamah Tinggi pada 2023, beliau berjaya di Mahkamah Rayuan pada Ogos 2025, di mana mahkamah ketika itu membatalkan perkataan "menyinggung" dan "mengganggu".

Sebagai maklum balas, kerajaan telah meminda akta tersebut pada Februari 2025 dengan menggantikan perkataan "menyinggung" kepada "sangat menyinggung" (grossly offensive). Walau bagaimanapun, keputusan Mahkamah Persekutuan pada 7 Februari 2026 ini menutup perdebatan dengan mengesahkan bahawa terma asal adalah selari dengan kehendak Perlembagaan sekiranya digunakan dalam konteks yang betul.

Secara keseluruhannya, keputusan ini dilihat sebagai satu keseimbangan antara keperluan mengekang jenayah siber dan memelihara ruang demokrasi untuk rakyat bersuara. Mahkamah Persekutuan telah menghantar isyarat jelas bahawa undang-undang wujud untuk melindungi keselamatan digital, bukannya sebagai alat untuk menyenyapkan kritikan yang membina.

Sumber: The Star

🧡 REKOMENDASI SHOPEE

KLIK UNTUK BELI