Pindaan Akta Perikanan: 9 Spesies Mamalia Marin Baharu Bakal Dilindungi Secara Undang-Undang

Dalam usaha memperkukuhkan kelestarian biodiversiti marin negara, Jabatan Perikanan Malaysia (DOF) kini dalam proses akhir untuk meminda Peraturan-Peraturan Perikanan di bawah Seksyen 27 Akta Perikanan 1985. Langkah proaktif ini diambil khusus untuk memastikan kelangsungan hidup spesies marin yang kian terancam di perairan Malaysia, sekali gus meletakkan negara di peta pemuliharaan marin antarabangsa.

Menurut Ketua Pengarah Perikanan, Datuk Adnan Hussain, pindaan ini melibatkan Peraturan-Peraturan Perikanan (Pengawalan Spesies Ikan Yang Terancam) 1999. Beliau menegaskan bahawa objektif utama pindaan ini adalah untuk memasukkan sembilan spesies mamalia marin tambahan ke dalam senarai perlindungan sedia ada bagi memperketatkan penguatkuasaan undang-undang terhadap sebarang bentuk ancaman.

Memperkukuh Kerangka Kawal Selia dan Perlindungan Habitat

Pindaan undang-undang ini bukan sekadar penambahan nama dalam senarai, tetapi merupakan satu langkah strategik untuk menangani pelbagai ancaman antropogenik. Ancaman utama yang dikenal pasti termasuklah tangkapan sampingan (bycatch), gangguan habitat semula jadi, dan aktiviti manusia yang tidak terkawal di kawasan sensitif marin.

Sembilan Spesies Mamalia Marin Yang Dicadangkan

Datuk Adnan Hussain memperincikan sembilan spesies yang bakal menerima perlindungan penuh di bawah undang-undang Malaysia iaitu:

• Balaenoptera omurai (Paus Omura)
• Peponocephala electra (Paus Kepala Melon)
• Feresa attenuata (Paus Pembunuh Kerdil)
• Tursiops aduncus (Lumba-lumba Hidung Botol Indo-Pasifik)
• Stenella coeruleoalba (Lumba-lumba Berjalur)
• Stenella attenuata (Lumba-lumba Berbintik Pantropika)
• Ziphius cavirostris (Paus Paruh Cuvier)
• Steno bredanensis (Lumba-lumba Gigi Kasar)
• Kogia sima (Paus Sperma Kerdil)

Beliau menambah bahawa rekod menunjukkan kesemua spesies paus dan lumba-lumba yang dikesan di perairan Malaysia memerlukan pemantauan rapi. Tanpa perlindungan tambahan, risiko penurunan populasi secara mendadak adalah sangat tinggi, yang akhirnya boleh membawa kepada kepupusan dalam tempoh jangka panjang.

Kepentingan Dugong sebagai Penunjuk Kesihatan Ekosistem

Sempena dengan Hari Perlindungan Mamalia Marin Antarabangsa, Jabatan Perikanan turut memberi tumpuan khusus kepada pembangunan Pelan Tindakan Kebangsaan bagi Dugong. Spesies Dugong (Dugong dugon) bukan sahaja unik, malah ia berfungsi sebagai penunjuk biologi (indicator species) terhadap kesihatan ekosistem marin pesisir pantai.

Peranan Ekosistem Padang Rumput Laut

Kehadiran Dugong sangat berkait rapat dengan kelestarian padang rumput laut. Ekosistem ini memainkan peranan kritikal dalam:

• Menyokong produktiviti perikanan negara dengan menjadi tapak semaian spesies ikan komersial.
• Bertindak sebagai pelindung pesisir pantai daripada hakisan dan impak ombak besar.
• Menjadi penyimpan karbon biru (blue carbon) yang efektif bagi mengurangkan kesan perubahan iklim global.

Oleh itu, melindungi Dugong bermakna melindungi keseluruhan rantaian ekosistem yang menyumbang kepada sekuriti makanan dan kestabilan alam sekitar negara.

Pematuhan Standard Antarabangsa dan Eksport Perikanan

Selain daripada aspek konservasi domestik, langkah pengukuhan undang-undang ini mempunyai impak besar terhadap sektor ekonomi, khususnya perdagangan antarabangsa. Datuk Adnan Hussain menjelaskan bahawa inisiatif ini menyokong pematuhan Malaysia terhadap standard perdagangan global yang semakin ketat.

Memenuhi Standard NOAA Amerika Syarikat

Walaupun Malaysia tidak terikat secara langsung dengan undang-undang domestik negara lain, namun pasaran eksport ke Amerika Syarikat memerlukan pematuhan terhadap standard yang ditetapkan oleh National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Negara pengeskport produk perikanan diwajibkan untuk membuktikan bahawa sistem pengurusan perikanan mereka mempunyai langkah-langkah kawalan tangkapan sampingan yang setanding dengan piawaian perlindungan mamalia marin di Amerika Syarikat.

Kegagalan mematuhi standard ini boleh menjejaskan akses produk perikanan Malaysia ke pasaran premium global. Justeru, pindaan Akta Perikanan 1985 ini dilihat sebagai langkah serampang dua mata: melindungi alam sekitar dan menjamin kelangsungan ekonomi nelayan serta pengusaha industri perikanan.

Pendekatan Berasaskan Ekosistem dan Pemerkasaan Komuniti

Strategi masa hadapan Jabatan Perikanan akan memfokuskan kepada pendekatan berasaskan ekosistem. Ini melibatkan pengurusan ruang marin yang lebih sistematik dan integrasi teknologi dalam pemantauan spesies terancam.

Fokus Pengurusan Masa Hadapan

Antara tumpuan utama dalam pelan pengurusan baharu ini termasuklah:

• Pengurusan Ruang Marin: Mengenal pasti dan mewartakan kawasan perlindungan marin yang kritikal.
• Pemerkasaan Komuniti Pesisir: Melibatkan komuniti setempat dan nelayan sebagai "mata dan telinga" dalam melaporkan pencerobohan atau kejadian mamalia marin terdampar.
• Pengurangan Risiko Tangkapan Sampingan: Memperkenalkan penggunaan peralatan perikanan yang lebih selektif dan mesra alam.
• Perlindungan Habitat Kritikal: Memastikan kawasan padang rumput laut dan terumbu karang tidak terganggu oleh aktiviti pembangunan atau pencemaran.

Melalui usaha kolektif antara kerajaan, badan bukan kerajaan (NGO), dan masyarakat, Jabatan Perikanan Malaysia optimis bahawa pindaan undang-undang ini akan memberikan nafas baharu kepada usaha pemuliharaan mamalia marin di negara ini. Kesedaran awam yang tinggi dan penguatkuasaan yang tegas adalah kunci utama dalam memastikan khazanah laut ini dapat diwarisi oleh generasi akan datang.

Sumber: The Star

---

🧡 REKOMENDASI SHOPEE

KLIK UNTUK BELI