Isu Penahanan Kanak-Kanak di Bawah SOSMA Cetus Kebimbangan Meluas
Sekumpulan pertubuhan bukan kerajaan (NGO) di Malaysia baru-baru ini telah menyuarakan kebimbangan yang amat mendalam berhubung penahanan enam orang kanak-kanak di bawah Akta Kesalahan Keselamatan (Langkah-Langkah Khas) 2012 atau lebih dikenali sebagai SOSMA. Dalam satu kenyataan bersama yang dikeluarkan pada hari Selasa, Yayasan CRIB (Child Rights Innovation & Betterment) bersama 19 organisasi dan individu lain mendesak agar pihak berkuasa segera membebaskan tahanan bawah umur tersebut atau sekurang-kurangnya memindahkan mereka ke bawah bidang kuasa undang-undang yang lebih sesuai.
Menurut laporan yang diterima, penahanan tersebut melibatkan sekurang-kurangnya enam kanak-kanak, termasuk dua remaja lelaki berusia 17 tahun yang ditangkap di kediaman mereka di Alor Setar dan Langkawi pada 15 Februari lalu. Apa yang membimbangkan adalah laporan bahawa mereka telah ditahan di Bukit Aman selama lebih daripada dua minggu tanpa proses undang-undang yang lazimnya diberikan kepada golongan kanak-kanak di negara ini. Keadaan ini telah mencetuskan tanda tanya besar dalam kalangan aktivis hak asasi manusia mengenai kesesuaian kerangka perundangan yang digunakan oleh pihak berkuasa.
Mengapa SOSMA Tidak Sesuai Untuk Golongan Kanak-Kanak?
Kenyataan bersama itu menegaskan bahawa penahanan kanak-kanak di bawah undang-undang keselamatan yang direka khusus untuk orang dewasa adalah satu tindakan yang melampau. SOSMA sering dikritik kerana memberikan kuasa luas kepada pihak berkuasa untuk menahan suspek bagi tempoh yang panjang tanpa jaminan mahkamah, sesuatu yang dianggap bercanggah dengan prinsip-prinsip perlindungan kanak-kanak yang diamalkan secara universal.
1. Melangkaui Perlindungan Akta Kanak-Kanak 2001
Penggunaan kuasa penahanan di bawah SOSMA ke atas golongan bawah umur dilihat melangkaui pelbagai perlindungan (safeguards) yang telah ditetapkan secara jelas di bawah Akta Kanak-Kanak 2001. Di bawah akta tersebut, sebarang tindakan undang-undang ke atas kanak-kanak mestilah sentiasa mengambil kira kebajikan dan kepentingan terbaik mereka. Ini termasuklah hak untuk diproses melalui sistem mahkamah khas yang mempunyai pendekatan pemulihan, bukannya semata-mata bersifat punitif atau hukuman berat seperti yang terkandung dalam prosedur SOSMA.
2. Keperluan Proses Mahkamah yang Adil dan Telus
Gabungan NGO tersebut berpendapat bahawa sekiranya pihak kerajaan mempunyai bukti kukuh bahawa seseorang kanak-kanak telah melakukan kesalahan yang serius, prosedur yang betul adalah dengan mendakwa mereka secara rasmi. Kes tersebut harus dibawa ke hadapan mahkamah yang mempunyai kepakaran mengendalikan kes bawah umur, di mana hak-hak mereka sebagai kanak-kanak akan dilindungi sepenuhnya. Menggunakan jalan pintas melalui SOSMA hanya akan menafikan hak kanak-kanak tersebut untuk mendapatkan pembelaan yang adil di bawah sistem keadilan negara.
Desakan Untuk Pemulangan Kanak-Kanak Kepada Penjaga Sah
Pihak NGO tersebut turut mendesak agar pihak berkuasa memulangkan enam kanak-kanak tersebut ke pangkuan ibu bapa atau penjaga mereka dengan kadar segera. Mereka berhujah bahawa sekiranya siasatan perlu diteruskan, kanak-kanak terbabit tidak seharusnya ditempatkan di lokap keselamatan dewasa, sebaliknya diletakkan di bawah struktur undang-undang yang disediakan oleh Akta Kanak-Kanak 2001.
Langkah ini amat penting bagi memastikan setiap proses siasatan sentiasa tertakluk kepada pengawasan kehakiman yang ketat. Selain itu, NGO juga mengemukakan beberapa tuntutan mendesak kepada pihak kerajaan, antaranya:
- Memberikan akses segera dan tanpa halangan kepada ahli keluarga untuk melawat kanak-kanak yang ditahan.
- Mengeluarkan arahan rasmi (directive) yang menyatakan bahawa kanak-kanak tidak boleh ditangkap atau ditahan di bawah SOSMA pada masa akan datang.
- Memastikan semua kes yang melibatkan individu bawah umur diproses secara eksklusif melalui sistem keadilan kanak-kanak yang telah sedia ada.
Keperluan Reformasi Perundangan dan Komitmen Terhadap Hak Asasi
Selain daripada tuntutan jangka pendek, kumpulan hak asasi tersebut turut menyeru agar satu reformasi perundangan yang komprehensif dilakukan di peringkat Parlimen. Ini termasuk meminda undang-undang untuk melarang secara eksplisit penggunaan SOSMA terhadap kanak-kanak. Mereka juga mencadangkan agar perlindungan berkanun yang lebih eksplisit diperkenalkan apabila sesuatu dakwaan melibatkan keselamatan negara turut melibatkan suspek di bawah umur.
Malaysia sebagai sebuah negara yang telah meratifikasi Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (UNCRC) memikul tanggungjawab besar untuk memastikan hak golongan ini tidak diletakkan sebagai pertimbangan sekunder. Segala jaminan yang diberikan di peringkat domestik mahupun antarabangsa harus dicerminkan dalam pilihan saluran undang-undang yang diambil oleh pihak berkuasa semasa proses penangkapan dan penahanan dilakukan.
Sangat tidak wajar bagi kanak-kanak untuk diproses melalui "seni bina penahanan" yang direka untuk kegunaan pengganas atau penjenayah berat dewasa. Pengasingan daripada keluarga dalam persekitaran yang menggerunkan seperti di bawah SOSMA boleh memberikan impak psikologi dan trauma yang mendalam kepada remaja yang masih dalam fasa kritikal perkembangan mental mereka.
Kesimpulan: Keadilan Harus Bersifat Melindungi, Bukan Menghukum Buta
Isu penahanan enam kanak-kanak di bawah SOSMA ini merupakan satu ujian penting bagi pentadbiran kerajaan dalam membuktikan komitmen mereka terhadap hak asasi manusia. Dengan mematuhi Akta Kanak-Kanak 2001, negara sebenarnya sudah mempunyai mekanisme yang cukup kukuh untuk menangani sebarang ancaman tanpa perlu mengabaikan hak asasi golongan muda.
Diharapkan agar Kementerian Dalam Negeri dan Polis Diraja Malaysia (PDRM) mengambil tindakan pantas terhadap desakan Yayasan CRIB dan rakan-rakan NGO lain. Langkah ini bukan sahaja demi keadilan individu terbabit, malah bagi memastikan Malaysia terus memartabatkan sistem perundangan yang berpaksikan kemanusiaan dan perlindungan sejagat terhadap generasi akan datang.
Sumber: The Star
🧡 REKOMENDASI SHOPEE
KLIK UNTUK BELI
.png){kind=logo}
Facebook
TikTok
YouTube
0 Ulasan